Położenie geograficzne

Skoczów „pierwsze miasto nad Wisłą od jej źródeł” – jak napisał Jan Długosz w „Dziejach Polski” należy do najstarszych miast Śląska Cieszyńskiego. Leży na pradawnych szlakach: „dyplomatycznym”, prowadzącym z Moraw przez Bramę Morawską pogórzem – łączącym Pragę z Krakowem i drugim o różnie brzmiących nazwach: migracyjnym, bursztynowym, solnym, miedzianym, prowadzącym ze Słowacji przez Przełęcz Jabłonkowską, Cieszyn i dalej na północ, z odgałęzieniem na wschód do Krakowa, Wieliczki i Małopolski.

Dla mieszkańców Śląska Skoczów jest „bramą wjazdową” do Beskidu Śląskiego. Skoczów znajduje się w odległości 12 km od granicy polsko – czeskiej w Cieszynie, 68 km od Katowic, 19 km od Bielska – Białej i 110 km od Krakowa.

Przez Skoczów prowadzą dwie główne drogi DK – 81 (Katowice – Wisła) oraz budowanej obecnie S – 1 prowadzącej z Bielska - Białej do przejścia granicznego w Cieszynie.

Miasto Skoczów położone jest nad rzeką Wisłą, w odległości ok. 25 km na północ od jej źródeł, wypływających spod szczytu Baraniej Góry (1220 m.n.p.m.). Skoczów leży u ujścia do niej rzek: Brennicy (17 km długości), mającej swe źródła powyżej miejscowości Brenna, na stoku Beskidka (790 m.n.p.m.) pod przełęczą Karkoszczonka i Bładnicy, mającej swe źródła pod górą Cis (523 m.n.p.m.), z jej dopływami Radoniem i Żabińcem; w obrębie dwóch regonów fizyczno – geologicznych: Pogórza Śląskiego i górnego piętra Kotliny Oświęcimskiej, na wysokości ok. 300 m.n.p.m. Przez Skoczów płynie jeszcze potok Bajerka (częściowo sztuczny), biorący swój początek od zapory wodnej w Harbutowicach, który zasila w wodę cukrownię w Chybiu i wpada do Zbiornika Goczałkowickiego. Ważną rolę w nawadnianiu pogórskich stawów spełnia rzeka Iłowinica, która swój początek bierze z północnego stoku wzniesienia Bucze (417 m.n.p.m.) w Górkach Wielkich i przepływa przez Pogórze.

Ze wzgórz Międzyświecia (348 m.n.p.m.), Kaplicówki (389 m.n.p.m.) i Kępy Wiślickiej (367 m.n.p.m.) roztacza się malowniczy widok na miasto i panoramę Beskidów oraz grupy Szyndzielni i Klimczoka poprzez widoczne szczyty: Błotnego (Błatniej) i wychylające się spoza niego pasmo Skrzycznego, dalej Równicę i Czantorię, a między tymi ostatnimi rozciągającą się panoramę miasta Ustronia z charakterystycznymi budynkami w kształcie piramid.

Miasto Skoczów wraz z okolicznymi sołectwami należy do krainy geograficznej pod nazwą Pogórze Cieszyńskie. Polską część Śląska Cieszyńskiego (Śląsk Cieszyński to teren dawnego Księstwa Cieszyńskiego, ze stolicą w Cieszynie, obejmującego obszar 2283 km², które w 1920 r. zostało podzielone na część polską i czechosłowacką, z czego 55,8%, tj. 1274 km² stanowi zachodnia – czeska część Śląska Cieszyńskiego (Zaolzie), a 44,2% czyli 1009 km² - część wschodnia, należąca do Polski) ograniczają: na zachodzie dolina Olzy i pasmo Czantorii, na wschodzie dolina Białej, na południu dolina Krężelki w bocznym ramieniu górskim Trojaków, a na północy Jezioro Goczałkowickie. Ukształtowanie powierzchni jest zróżnicowane i dość urozmaicone. Obejmuje obszar Beskidu Śląskiego, Pogórza Cieszyńskiego oraz Kotliny Ostrawskiej i Oświęcimskiej.

Brama Morawska w znacznym stopniu wpływa na kształtowanie się najbardziej kontrastowych w Polsce warunków klimatycznych, podobnych z resztą w dużej mierze do klimatu Moraw i czeskiej części Śląska Cieszyńskiego. Przeważają w Skoczowie i jego okolicach deszczonośne wiatry z kierunków zachodnich, przynoszące dużą ilość opadów, a ich nasilenie przypada głównie na czerwiec i lipiec. Powodowało to i powoduje nadal częste wezbrania rzek i powodzie. Negatywnym zjawiskiem termicznym pojawiającym się w Skoczowie i okolicach są wiosenne przymrozki. Przeciętna roczna temperatura na całym niemal obszarze gminy wynosi ok. 8,0°C i nieznacznie obniża się na terenach położonych powyżej 300 m.n.p.m. Od rocznego przebiegu temperatury zależy długość okresu wegetacyjnego, mającego istotne znaczenie nie tylko dla wzrostu roślin, okresu pastwiskowego, ale i dla przebiegu prac polowych.